Wystawa: Zofia Tomalska I Krzysztof Tomalski
Tytuł wystawy : Fantomy I Fiksacje
Wernisaż wystawy: 21 maja 2026
Organizator: Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego
Miejsce wydarzenia: Galeria Biblioteki Uniwersytetu Zielonogórskiego
im. prof. Jana Berdyszaka
Kuratorzy: dr Janina Wallis, prof. Andrzej Bobrowski
Wystawa czynna: 21.05 - 12. 06.2026
w godz. 8.00-19.00
Cena wejścia: Wstęp wolny
Kategoria: Studenci, pracownicy, kandydaci, partnerzy
Tomalscy wystawa
Tytuł wystawy:
FANTOMY I FIKSACJE
Zosia Tomalska / Krzysztof Tomalski
Zosia Tomalska CV
Zofia Tomalska - artystka intermedialna, kostiumografka i scenografka teatralna. Absolwentka Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie (Pracownia Filmu Animowanego, dyplom 2023). Autorka filmu animowanego Ja, Potwór (2023), prezentowanego m.in. podczas Krakowskiego Festiwalu Filmowego oraz festiwalu Etiuda & Anima. Głównym obszarem jej działalności jest projektowanie i wykonywanie kostiumów teatralnych. Specjalizuje się w szyciu autorskich, awangardowych form kostiumowych o charakterze rzeźbiarskim, które funkcjonują jako pełnoprawne elementy sceniczne i są wykorzystywane w realizacjach teatralnych. Projektuje kostiumy dla teatru, łącząc rzemiosło krawieckie z myśleniem przestrzennym i artystycznym, traktując kostium jako formę na pograniczu rzeźby, ciała i materii. Współpracowała m.in. z Narodowym Starym Teatrem im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, TR Warszawa, Teatrem Narodowym w Warszawie oraz Akademią Sztuk Teatralnych w Krakowie. Projektowała kostiumy i scenografię do spektaklu Magnetyzm serc w reżyserii Kaliny Jagody Dębskiej (Narodowy Stary Teatr, premiera 2024) oraz współtworzyła kostiumy, scenografię i warstwę wideo spektaklu Trzask prask w reżyserii Krzysztofa Zyguckiego (TR Warszawa, 2025). W 2026 roku realizowała projekt kostiumów i scenografii do spektaklu Mężczyźni objaśniają mi świat w reżyserii Klaudii Gębskiej w Teatrze Narodowym w Warszawie. W 2024 roku zaprezentowała autorską kolekcję Barokady podczas Krakowskiego Fashion Week. Jej twórczość pozostaje silnie związana z praktyką teatralną, w której funkcjonuje zawodowo.
W centrum jej zainteresowań znajdują się maski – ich wpływ na psychikę, poczucie anonimowości oraz relację między jednostką a jej wizerunkiem. Interesuje ją również problem współczesnej anonimowości w świecie nieustannego nadzoru i rejestracji, w którym człowiek nieustannie pozostawia po sobie cyfrowy ślad.
Krótki opis prezentowanych prac
Projekt Fantomy rodzi się z napięcia pomiędzy tym, co ukryte, a tym, co przez to uwydatnione. Kostium i maska – narzędzia od wieków obecne w teatrze – nie służą tu jednak wyłącznie transformacji wizualnej. Stają się medium psychologicznym. Zakrywanie ciała nie jest gestem wycofania, lecz aktem ujawnienia. Paradoksalnie to, co zakryte, zaczyna mówić głośniej. Zasłonięta twarz przestaje być identyfikatorem. Ulega zawieszeniu w przestrzeni pomiędzy „ja” a „kimś innym”. W tym zawieszeniu rodzi się nowa jakość obecności – bardziej intuicyjna, bardziej cielesna, mniej kontrolowana przez spoleczne oczekiwania. Moje doświadczenia zawodowe czyli praca z aktorami ujawnia ten mechanizm szczególnie wyraźnie: maska nie tylko chroni, ale też uruchamia. Zmienia sposób poruszania się, modulację głosu, relację z przestrzenią. Ciało zaczyna mówić tam, gdzie sama tylko twarz milczy. Zakrycie nie odbiera tożsamości – ono ją rozszczelnia. W doświadczeniu performatywnym maska daje coś jeszcze: odwagę. Odwagę przekroczenia własnych ograniczeń, wejścia w obszary niedostępne w codziennym funkcjonowaniu. Zakrycie staje się formą ochrony, ale też pozwoleniem na bycie kimś innym, lub bardziej sobą niż kiedykolwiek. W tym sensie wystawa dotyka również współczesnego lęku o tożsamość. Żyjemy w świecie, w którym twarz staje się walutą. Systemy rozpoznawania, obrazy zapisane w bazach danych, fotografie dokumentacyjne – wszystko to redukuje twarz do funkcji identyfikacyjnej. Twarz przestaje być przestrzenią ekspresji, a staje się kodem dostępu. Face ID, zdjęcia do dokumentów, cyfrowe profile – to współczesne maski Agamemnona, tyle że nie zakrywają, lecz unieruchamiają. Wobec tego proces zakrywania nabiera wymiaru oporu. Obsesyjne ukrywanie twarzy, ustrzeżenie jej przed okiem sztucznej inteligencji, jej multiplikowanie, odciskanie, deformowanie – to próba odzyskania kontroli nad własnym wizerunkiem. To gest sprzeciwu wobec świata, który nieustannie żąda identyfikacji. Zakrycie staje się strategią. Prezentowane kostiumy funkcjonują więc na przecięciu kilku porządków: cielesnego, psychologicznego i technologicznego. Są jednocześnie narzędziami transformacji i komentarzem do rzeczywistości, w której widzialność bywa przemocą. Zakrywanie nie oznacza tu znikania, a raczej obnażenie.
https://www.instagram.com/aatoomaa/
https://www.facebook.com/zosiatomalska
Krzysztof Tomalski CV
Krzysztof Tomalski prof. dr hab. sztuk plastycznych, Urodzony w 1963 roku. Dyplom z wyróżnieniem w Pracowni Miedziorytu pod kierunkiem Prof. Stanisława Wejmana uzyskał w 1989 roku i został powołany na asystenta w tejże Pracowni a od 2016 roku przejął jej kierownictwo. W latach 2008 – 2016 dziekan Wydziału Grafiki.
Członek ZPAP i Stowarzyszenia Międzynarodowe Triennale Grafiki w Krakowie; Członek IAPA, Międzynarodowego Stowarzyszenia Grafiki Akademickiej w Pekinie (International Academic Printmaking Aliance in Central Academy of Fine Arts in Beijing, China) – od 2016 roku członek kolegium założycielskiego IAPA, a od 2018 członek zespołu doradczego. Współzałożyciel Międzynarodowego Instytutu Grafiki w Pekinie (International Printmaking Institute (IPI), Central Academy of Fine Arts in Beijing, China) – od 2020 roku prodziekan IPI w Pekinie (deputy dean).
Autor ponad pięćdziesięciu wystaw indywidualnych, oraz uczestnik ponad czterystu wystaw zbiorowych w trzydziestu krajach. Prace w zbiorach kilkudziesięciu instytucji muzealnych, gabinetów rycin i kolekcji prywatnych. Za swoją twórczość otrzymał ponad 20 nagród w konkursach międzynarodowych, ostatnie ważniejsze nagrody to: Grand Prix na Jubileuszowym 10 Międzynarodowym Biennale Grafiki Splitgraphic, Chorwacja (w 2021); Grand Award na Międzynarodowym Biennale Grafiki w Guanlan, Chiny (w 2023); Special Jury Prize na Taiwan International Print Biennial, Taichung, Taiwan R.O.C. (2024); I nagrodę w Fifth International Print Biennale w Erevaniu, Armenia (w 2025)
Krótki opis prezentowanych prac
Na wystawie prezentowany jest w całości cykl 16 kolorowych grafik, które po raz pierwszy pokazywane były w Krakowie w Jan Fejkiel Gallery jesienią 2021 roku pod wspólnym tytułem Fiksacje covidowe (Covid Fixations). Są to dwa powiązane ze sobą cykle: Stabilizator zewnętrzny (10 grafik) i Warstwy ochronne (6 grafik). Powstawały od grudnia 2019 do lipca 2021 roku w domowo-pracownianym odosobnieniu. Obydwa cykle różnią się od tych najbardziej definiujących moje wizualne opowieści w ostatnim piętnastoleciu – odmienne są od bardziej rozpoznawalnych serii, jak Big Bang, Genesis, Podniebny ogród rozkoszy czy Antygrawitacja, zarówno w warstwie plastycznej, jak i treściowej. Te „covidowe” grafiki dobrze jednak korespondują z dokonaniami Zosi, dlatego widzę sens, by zaprezentować je tutaj w całości jako dobre tło dla jej Fantomów - a i one zyskują w tym zestawieniu. Pozostałe prace stanowią skromny wybór, raczej sygnał moich bardziej metafizycznych, kosmologicznych i kosmogonicznych dociekań. Jak wiadomo z wielu innych prezentacji, z jednej strony inspirowane są fizyką, kosmologią i futurologią naukową, w pewnym stopniu fantastyką, a z drugiej - pięknem opowieści mitologicznych wraz z wczesną filozofią. Wspólnym ich mianownikiem jest zawsze pewna egzystencjalna ciekawość lub niepokój, potrzeba analizowania konstruktów fizycznych albo biologicznych oraz dociekanie mechanizmów dynamicznie zmieniającego się świata (wszechświata) z pozycji „tu i teraz”, podejmowane przez amatora tych obszarów, wyrażane intuicją, wyobraźnią i fizycznością warsztatu graficznego. Fundamentem jest rozumienie roli sztuki jako konieczności wyrażania tego niepokoju w sposób metaforyczny, językiem plastycznym, który już sam w sobie powinien zawierać część tego potencjału. Nie jest to strategia łatwa w odbiorze, ale ze zdumieniem i satysfakcją stwierdzam, że bywa dobrze odczytywana w różnych obszarach kulturowych, szczególnie w Azji.
Stabilizator zewnętrzny (External Fixator) – przyrząd ortopedyczny służący do unieruchamiania złamanych kości, ich prostowania i naciągania. Kojarzy się z dybami, pętami - i taką rolę może również pełnić, w zależności od tego, jak, w jakim celu i przez kogo zostanie użyty, bo wiemy dobrze, że lek bywa czasem trucizną…
https://www.instagram.com/krzysztof.tomalski.art/
https://www.instagram.com/krzysztoftomalski/
https://www.facebook.com/krzysztof.tomalski.7/
