Wólka

Jakub Jakubowicz

Wernisaż wystawy odbędzie się 06.02.2026 godz. 13:00

Galeria Rektorat im. Zenona Polusa

ul. Licealna 9, Zielona Góra

Wystawa czynna do 03.04.2026

Galeria otwarta: pn-pt 8:00 - 14:00

Projekt Wólka

seria prac dotycząca wsi Wólka

Wólka to do dziś istniejąca administracyjnie łemkowska wieś położona w województwie Podkarpackim w powiecie Krośnieńskim. Łemków z Wólki przesiedlono w 1945 roku na tereny obecnej Ukrainy. Wieś rozciąga się na północnych stokach góry Przymiarki na wysokości 626 m.n.p.m. Leży wzdłuż strumienia o nazwie Morwawa, aż do polskiej wsi Klimkówka. Za lasem w kierunku północnego zachodu znajduje się Iwonicz-Zdrój, a na wschód od

Wólki – Rymanów-Zdrój. Nieurodzajna ziemia oraz ciężkie warunki panujące w górach zmusiły mieszkających tam Łemków do zajmowania się obróbką drewna.

W wiosce znajdowały się 34 chyże. Wieś przed 1945 rokiem znana była jako rzeźbiarska wioska. Zlokalizowanie między uzdrowiskami stymulowało rozwinięcie sztuki, szczególnie rzeźby.

Mapa wsi Wólka, szkic wykonany przez B. Kiszczaka, 1945 r.

Ślady

Na filmie przedstawiającym wieś, dostrzec można odciski, gdzie niegdyś znajdowały się łemkowskie domy. Ślady powstały pod przytwierdzonymi do ziemi na jeden miesiąc plandekami. Instalacja w galerii składa się z 34 plandek przypominających kubaturę łemkowskiej chyży.

Tworzywo sztuczne, Wideo, Wólka - Wrocław, 2019

Echo

Praca to rzeźba z metalu – zespawany, pordzewiały prostopadłościan bez podstawy o wymiarach 75x75x35. Na rzeźbie rozsypana jest ziemia pochodząca z terenów Wólki. W środku prostopadłościanu znajduje się głośnik ze skierowaną do góry membraną, który wprawia metalowe pudło i rozsypaną na niej ziemie w rezonans. Z głośnika rozchodzi się głos Andrija Suchorskiego, jednego z byłych mieszkańców Wólki, który w wieku 19 lat został wypędzony z miejscowości. Po 70 latach przypomina sobie nazwiska oraz pseudonimy wszystkich rodzin, które zamieszkiwały Wólkę tuż przed wypędzeniem.

Metal, ziemia, głośnik, Wrocław 2017.

Proteza

Obiekt

2023

Wólka to do dziś istniejąca jedynie administracyjnie łemkowska wieś położona w

Województwie Podkarpackim w powiecie Krośnieńskim. Rozciąga się na północnych stokach góry Przymiarki na wysokości 626 m.n.p.m. Leży wzdłuż strumienia o nazwie Morwawa, aż do polskiej wsi Klimkówka. Za lasem w kierunku północnego zachodu znajduje się Iwonicz-Zdrój, a na wschód od Wólki – Rymanów-Zdrój. Nieurodzajna ziemia oraz ciężkie warunki panujące w górach zmusiły mieszkających tam Łemków i Łemkinie do zajmowania się obróbką drewna. W wiosce znajdowały się 34 chyże – łemkowskie budynki skupiającedom i wszystkie pomieszczenia gospodarcze pod jednym dachem. Wólka przed 1945 rokiem znana była jako rzeźbiarska wioska. Zlokalizowanie między uzdrowiskami stymulowało rozwinięcie sztuki, szczególnie rzeźby, na którą był duży popyt. W 1945 roku Łemków i Łemkinie z Wólki

przesiedlono na tereny obecnej Ukrainy. Byli mieszkańcy i mieszkanki wsi oraz ich potomkowie i potomkinie kultywują tradycje rzeźbiarskie w ukraińskim uzdrowisku Truskawiec oraz jego okolicach. Artysta wykonał kopię rzeźby, której oryginał stworzył jeden z byłych mieszkańców Wólki. Powstała w Ukrainie drewniana rzeźba laski została zeskanowana, a następnie wydrukowana techniką frezowania 3D w drewnie. Mechanicznie wydrukowana kopia łemkowskiej rzeźby jest tytułową „Protezą”, namiastką wymazanego dziedzictwa kulturowego.

Drewno lipowe, Wrocław 2023.